الشيخ علي المشكيني

116

تفسير روان (فارسى)

بايد دانست كه جهت تقييد تسبيح به حمد اين است كه تنزيه خدا از هر عيب و نقص بايد توأم با توصيف او به همهء كمالات و صفات جلال و جمال باشد . و ظاهر امر به تسبيح و حمد در اوقات پنجگانه اين است كه اين دو ذكر خاص در اين اوقات مطلوب و مستحب است . و محتمل است مراد از تسبيح و حمد نمازهاى يوميه باشد به اطلاق مجازى ، نظير اطلاق « قرآن الفجر » به نماز صبح ، و بنابراين مراد از تسبيح پيش از طلوع آفتاب نماز صبح و پيش از غروب نماز ظهر و عصر و در ساعت‌هاى شب نماز مغرب و عشاء است و مراد از تسبيح در دو طرف روز نيز نماز صبح و عصر باشد كه براى تأكيد تكرار شده است . و گفته شده كه مراد از نماز پيش از غروب نماز عصر است و بنابراين نماز ظهر ذكر نشده ، و مراد از اطراف روز كه جمع است و از آن تثنيه اراده شده ظهر است و نماز ظهر ، و جهت اين كه ظهر دو طرف روز است اين است كه طرف آخر نصف اول روز و طرف اول نصف آخر روز است . وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجاً مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَأَبْقَى يعنى : اى پيامبر ، هر دو چشمت را مدوز يعنى با ميل و رغبت منگر به سوى آنچه ما اصناف و اقشارى از آنها را بدان برخوردار كرده‌ايم از قبيل ثروت و اموال و اولاد و جاه و مقام ، در حالى كه همهء آنها شكوفه‌ها و زينت محدود و موقت زندگى دنياست و ما بدان‌جهت داديم كه آنها را در اين امكانات آزمايش كنيم و در عذاب افكنيم . و روزىِ پروردگارت يعنى كتاب آسمانى و دين و شريعت و كمالات انسانى و فضايل نفسانى و عمل‌هاى شايسته بهتر و پايدارتر است . وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا لَا نَسْأَلُكَ رِزْقاً نَّحْنُ نَرْزُقُكَ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى « 132 » وَقَالُوا لَوْلَا يَأْتِينَا بِآيَةٍ مِن رَّبِّهِ أَوَ لَمْ تَأْتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْأُولَى « 133 »